Značenje riječi

Značenje riječi

• Jednoznačnica je riječ koja ima samo jedno značenje.
• Višeznačnica je riječ koja ima dva ili više značenja.
  • Prvo je značenje osnovno (denotativno) - glagol, ožujak.
  • Drugo je značenje izvedeno (konotativno) - prilog, lisac.
    • Osnovno značenje upućuje na predmet ili pojam u stvarnome svijetu.
      • lisac - mužjak lisice
    • Izvedeno značenje izvodi se iz osnovnoga značenja, a može se temeljiti na sličnosti ili bliskosti.
      • lisac - lukava muška osoba
  • Kada jedna riječ ima dva ili više značenja, govorimo o jezičnoj pojavi polisemija/višeznačnost, što znači da je jedan izraz povezan s dvama sadržajima (značenjima) ili više njih.
  • Kada riječ ima jedno značenje, govorimo o jezičnoj pojavi monosemija/jednoznačnost, što znači da je jedan izraz povezan s jednim sadržajem (značenjem).
  • Nova značenja u jeziku najčešće nastaju metaforom i metonimijom.
    • Metafora je proširivanje značenja na temelju sličnosti.
      • Još uvijek možeš vidjeti žar u njihovu pogledu.
      • Metafora koja se zbog učestalosti u svakodnevnoj komunikaciji više ne doživljava kao metafora zove se okamenjena (leksikalizirana) metafora (jagodica prsta, noga stola, prijeći zebru, list na nozi).
    • Metonimija je proširivanje značenja na temelju bliskosti.
      • Ove godine na eseju pišemo Ujevića.